
آیا مدیر ساختمان باید شارژ پرداخت کند؟
پرداخت شارژ ساختمان یکی از موضوعاتی است که گاهی میان ساکنان و مدیران مجتمعهای مسکونی اختلاف ایجاد میکند. بعضی از ساکنان معتقدند مدیر ساختمان به دلیل مسئولیتهایی که بر عهده دارد، باید از پرداخت شارژ معاف باشد؛ در مقابل، عدهای بر این باورند که مدیر نیز مانند سایر ساکنان از امکانات و قسمتهای مشترک ساختمان استفاده میکند و باید سهم خود را بپردازد.
برای پاسخ به این پرسش که آیا مدیر ساختمان باید شارژ بدهد، لازم است با مفهوم شارژ، نحوه انتخاب مدیر، مسئولیتهای او و شرایط احتمالی معافیت از پرداخت هزینههای مشترک آشنا شویم.
شارژ ساختمان چیست و چه کسی مسئول دریافت آن است؟
در هر مجتمع مسکونی هزینههایی وجود دارد که برای نگهداری و اداره قسمتهای مشترک صرف میشوند. هزینههایی مانند نظافت راهپله، نگهداری آسانسور، روشنایی مشاعات و پرداخت قبوض مشترک، از جمله این موارد هستند. سهم هر واحد از این هزینهها در اصطلاح شارژ ساختمان نامیده میشود.
میزان شارژ با توجه به امکانات ساختمان، تعداد واحدها و شیوه محاسبه هزینههای مشترک مشخص میشود. ساکنان و مالکان نیز موظفاند سهم تعیینشده را مطابق مقررات و تصمیمات معتبر ساختمان پرداخت کنند.
مدیر ساختمان یا هیئتمدیره مسئول پیگیری امور مالی، تعیین و دریافت شارژ در چارچوب مقررات و مصوبات مجمع عمومی است. مبالغ جمعآوریشده نیز باید برای هزینههای مربوط به اداره و نگهداری ساختمان مصرف شوند.
مدیر ساختمان چه کسی است و چگونه انتخاب میشود؟
مدیر ساختمان مسئول اداره امور مجتمع و اجرای تصمیماتی است که در مجمع عمومی مالکان گرفته میشود. نحوه انتخاب مدیر و حدود وظایف او در قانون تملک آپارتمانها و آییننامه اجرایی آن مورد توجه قرار گرفته است.
مجمع عمومی مالکان، مرجع تصمیمگیری درباره مسائل اصلی ساختمان محسوب میشود. مالکان واحدها در این مجمع حضور دارند و درباره موضوعاتی مانند انتخاب مدیر، بررسی هزینهها و برنامهریزی برای نگهداری ساختمان تصمیم میگیرند.
مستأجران نیز میتوانند در جلسات حضور داشته باشند و نظرات و پیشنهادهای خود را مطرح کنند؛ با این حال، جایگاه و حق رأی آنها تابع مقررات مربوط و شرایط مالکیت یا نمایندگی است.
تصمیمات مجمع عمومی باید ثبت و نگهداری شوند تا در صورت بروز اختلاف، امکان مراجعه به مصوبات وجود داشته باشد. مدیر نیز موظف است تصمیمات معتبر مجمع را اجرا کند و گزارش امور ساختمان را در اختیار مالکان قرار دهد.
مدیر ساختمان میتواند از میان مالکان یا اشخاص خارج از ساختمان انتخاب شود. همچنین مجمع عمومی میتواند بهجای یک مدیر، چند نفر را بهعنوان هیئتمدیره برگزیند. در چنین شرایطی، بهتر است تعداد اعضای هیئتمدیره فرد باشد تا تصمیمگیری بر اساس رأی اکثریت آسانتر انجام شود.
انتخاب دوباره یک فرد بهعنوان مدیر، در صورت رعایت مقررات و تصمیم مجمع عمومی، امکانپذیر است. همچنین اگر مدیر یا اعضای هیئتمدیره پیش از پایان دوره مسئولیت استعفا دهند یا فوت کنند، باید برای انتخاب جایگزین و تعیین تکلیف امور ساختمان اقدام شود.
حقالزحمه مدیر ساختمان
مدیریت ساختمان مسئولیتی است که برای انجام آن وقت و انرژی صرف میشود. به همین دلیل ممکن است مجمع عمومی برای مدیر حقالزحمه در نظر بگیرد.
میزان و شرایط پرداخت این مبلغ بهتر است بهصورت روشن در صورتجلسه مجمع عمومی ثبت شود. اگر رابطه کاری میان مدیر و ساختمان با قرارداد کار شکل گرفته باشد، موضوع دستمزد و مزایای او تابع مقررات مربوط به روابط کار خواهد بود. در موارد دیگر نیز باید توافقات و حدود مسئولیتها بهروشنی مشخص شوند.
نکته مهم این است که دریافت حقالزحمه مدیر و پرداخت شارژ ساختمان دو موضوع جداگانهاند. دریافت دستمزد بهخودیخود به معنای معافیت مدیر از پرداخت هزینههای مشترک نیست.
شارژ هر واحد چگونه تعیین میشود؟
مدیر یا هیئتمدیره وظیفه دارد هزینههای مشترک را بررسی و سهم هر واحد را بر اساس مقررات و مصوبات معتبر مشخص کند. برای محاسبه شارژ، روشهای مختلفی وجود دارد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شارژ ثابت: تمام واحدها مبلغ یکسانی پرداخت میکنند.
- بر اساس متراژ: سهم هر واحد با توجه به مساحت آن تعیین میشود.
- بر اساس تعداد ساکنان: تعداد افراد ساکن در هر واحد مبنای محاسبه قرار میگیرد.
- ترکیبی از متراژ و تعداد نفرات: بخشی از هزینهها بر اساس مساحت و بخش دیگر بر اساس تعداد ساکنان محاسبه میشود.
- ترکیبی از مبلغ ثابت و متراژ: مبلغی یکسان بهعلاوه سهم متناسب با متراژ از واحدها دریافت میشود.
- ترکیبی از مبلغ ثابت و تعداد نفرات: بخشی از شارژ ثابت است و بخش دیگر با توجه به تعداد ساکنان محاسبه میشود.
انتخاب روش محاسبه باید با توجه به نوع هزینهها، مقررات ساختمان و تصمیمات مجمع عمومی انجام شود.
گاهی مالک یک واحد خالی اعتراض میکند که چون از آب، برق یا گاز استفاده نمیکند، نباید هزینهای بابت این خدمات بپردازد. در چنین شرایطی باید میان هزینههای وابسته به مصرف اختصاصی و هزینههای مشترک ساختمان تفاوت قائل شد. خالی بودن واحد لزوماً به معنای معافیت از تمام هزینههای مشترک نیست و سهم هر واحد باید مطابق مقررات مربوط محاسبه شود.
شارژ ساختمان صرف چه هزینههایی میشود؟
برای مشخص شدن تکلیف مدیر در پرداخت شارژ، ابتدا باید بدانیم این مبالغ برای چه مواردی مصرف میشوند. هزینههای مشترک معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- دستمزد و هزینههای مربوط به سرایدار و نیروهای خدماتی
- آب، برق و گاز قسمتهای مشترک
- تعمیر و نگهداری آسانسور و تجهیزات عمومی
- نظافت راهپلهها، راهروها و سایر مشاعات
- نگهداری فضای سبز و رسیدگی به باغچهها
- خرید لوازم نظافت و تجهیزات مورد نیاز قسمتهای عمومی
- تعمیرات و نگهداری تأسیسات و امکانات مشترک
تشخیص هزینههای ضروری ساختمان و نحوه تخصیص بودجه باید در چارچوب مقررات و مصوبات معتبر انجام شود.
اگر یکی از ساکنان به قسمتهای مشترک خسارت وارد کند، جبران آن موضوعی جدا از شارژ معمول ساختمان است و ممکن است هزینه تعمیر بر عهده همان شخص یا واحد مسئول قرار بگیرد.

آیا مدیر ساختمان باید شارژ پرداخت کند؟
اصل کلی این است که مدیر ساختمان نیز در صورت استفاده از امکانات و قسمتهای مشترک، مانند سایر مالکان یا ساکنان باید سهم خود را از هزینههای مشترک پرداخت کند. مسئولیت مدیریت بهتنهایی باعث نمیشود که شخص از پرداخت شارژ معاف شود.
با این حال، شرایط مدیر و توافقات ساختمان میتواند در نحوه پرداخت یا معافیت او تأثیر داشته باشد.
۱. مدیر انتخابشده از خارج ساختمان
اگر مدیر از میان اشخاص خارج از ساختمان انتخاب شده باشد و در آن مجتمع سکونت نداشته باشد، معمولاً از امکانات مشترک بهعنوان ساکن استفاده نمیکند. بنابراین، پرداخت شارژ سکونتی برای او موضوعیت ندارد.
البته اگر بخشی از ساختمان بهعنوان اتاق مدیریت یا فضای اختصاصی در اختیار او قرار گرفته باشد و از امکانات مشترک استفاده کند، شرایط میتواند متفاوت باشد. در این حالت باید نوع استفاده و توافقات مربوط به هزینهها بررسی شود.
۲. مدیر ساکن ساختمان
اگر مدیر یکی از ساکنان یا مالکان ساختمان باشد، اصل بر این است که سهم خود را از هزینههای مشترک پرداخت کند. او نیز مانند سایر ساکنان از امکاناتی مانند آسانسور، راهپله، روشنایی مشاعات و تأسیسات عمومی استفاده میکند.
بنابراین، صرف انتخاب شدن بهعنوان مدیر، دلیل کافی برای معافیت از پرداخت شارژ نیست.
۳. توافق ساکنان برای معافیت مدیر
گاهی مالکان و ساکنان برای قدردانی از زحمات مدیر تصمیم میگیرند او را از پرداخت تمام یا بخشی از شارژ معاف کنند. این توافق ممکن است بهجای پرداخت حقالزحمه یا بهعنوان مزیتی جداگانه برای مدیر در نظر گرفته شود.
برای جلوگیری از اختلافهای بعدی، بهتر است چنین تصمیمی در صورتجلسه مجمع عمومی ثبت شود و میزان و مدت معافیت نیز مشخص باشد.
در ساختمانهای کمواحد ممکن است عرفهایی مانند معافیت مدیر از شارژ ثابت وجود داشته باشد؛ اما عرف بهتنهایی جایگزین مقررات و توافق معتبر مالکان نیست.
آیا مدیر میتواند بدون توافق شارژ نپردازد؟
مدیر ساختمان نمیتواند صرفاً به دلیل داشتن مسئولیت مدیریتی، شخصاً تصمیم بگیرد که شارژ خود را پرداخت نکند. اگر قرار است مدیر از پرداخت تمام یا بخشی از هزینهها معاف شود، بهتر است این موضوع با موافقت مالکان و ثبت در صورتجلسه مشخص شود.
همچنین باید میان حقالزحمه مدیریت و هزینههای مربوط به سکونت تفاوت قائل شد. ممکن است مدیر بابت انجام وظایف خود دستمزد دریافت کند، اما همچنان موظف به پرداخت سهم واحد خود از هزینههای مشترک باشد.
اگر یکی از ساکنان شارژ را پرداخت نکند، چه باید کرد؟
پرداخت نکردن شارژ از سوی بعضی واحدها میتواند اداره ساختمان و تأمین هزینههای ضروری را با مشکل روبهرو کند. به همین دلیل، قانون برای پیگیری بدهی شارژ ساختمان راهکارهایی در نظر گرفته است.
در صورت خودداری یک واحد از پرداخت سهم خود، مدیر یا هیئتمدیره میتواند مطابق مقررات، مبلغ بدهی و جزئیات آن را بهصورت رسمی به مالک یا استفادهکننده اعلام کند.
اگر پس از ابلاغ مطالبه نیز بدهی پرداخت نشود، امکان پیگیری قانونی از طریق مراجع صالح وجود دارد. مرجع رسیدگی و شیوه اقدام به شرایط پرونده و مقررات جاری بستگی دارد.
در بعضی شرایط قانونی، مدیر میتواند پس از طی مراحل لازم و رعایت تشریفات مربوط، برای وصول بدهی اقدام کند. محروم کردن واحد بدهکار از خدمات یا امکانات مشترک نیز تابع محدودیتهای قانونی است و نباید بدون رعایت شرایط مقرر انجام شود.
اگر مدیر ساختمان شارژ خود را پرداخت نکند، چه میتوان کرد؟
اگر مدیر ساختمان خودش یکی از واحدهای مجتمع باشد و بدون داشتن توافق معتبر از پرداخت شارژ خودداری کند، سایر مالکان میتوانند موضوع را در مجمع عمومی مطرح کنند.
از آنجا که مدیر مسئول پیگیری پرداخت شارژ سایر واحدهاست، خودداری او از پرداخت سهم شخصی میتواند زمینه اختلاف و بیاعتمادی میان ساکنان را فراهم کند.
در چنین شرایطی، مالکان میتوانند از مجمع عمومی بخواهند موضوع را بررسی کند، درباره بدهی مدیر تصمیم بگیرد و در صورت لزوم برای انتخاب مدیر جدید اقدام کند.
مدیر نیز نمیتواند بهصورت یکطرفه خود را از قواعدی که برای سایر واحدها اجرا میشود، مستثنا کند.
آیا میتوان به مبلغ شارژ تعیینشده اعتراض کرد؟
اگر مالک یا ساکن یک واحد نسبت به مبلغ شارژ یا شیوه محاسبه آن اعتراض داشته باشد، میتواند موضوع را ابتدا از مدیر یا هیئتمدیره پیگیری کند و درخواست ارائه جزئیات هزینهها و مبنای محاسبه را داشته باشد.
در صورتی که اختلاف برطرف نشود، امکان پیگیری از مسیرهای قانونی و مراجع صالح وجود دارد. بهتر است صورتجلسههای مجمع عمومی، گزارش هزینهها، اسناد پرداخت و مدارک مربوط به محاسبه شارژ نگهداری شوند تا بررسی اعتراض آسانتر باشد.
مدیر نیز باید درباره هزینههایی که دریافت میکند شفاف عمل کند و اطلاعات لازم را در اختیار مالکان قرار دهد. مسئولیت مدیریت به معنای اختیار نامحدود برای تعیین یا مصرف شارژ نیست و تصمیمات مالی باید در چارچوب مقررات و مصوبات معتبر باشد.
جمعبندی: مدیر ساختمان چه زمانی از پرداخت شارژ معاف است؟
در حالت کلی، مدیر ساختمان اگر یکی از ساکنان یا مالکان مجتمع باشد و از امکانات مشترک استفاده کند، باید مانند سایر واحدها سهم خود را از هزینههای عمومی بپردازد. انتخاب شدن بهعنوان مدیر بهتنهایی باعث معافیت از پرداخت شارژ نمیشود.
اگر مدیر از خارج ساختمان انتخاب شده باشد و در مجتمع سکونت نداشته باشد، معمولاً پرداخت شارژ سکونتی بر عهده او نیست؛ مگر اینکه از فضای اختصاصی یا امکانات ساختمان به شکلی استفاده کند که پرداخت هزینه برای آن پیشبینی شده باشد.
همچنین مالکان میتوانند با توافق معتبر، تمام یا بخشی از شارژ مدیر را بهعنوان قدردانی از خدمات او ببخشند. بهتر است این تصمیم در صورتجلسه ثبت شود تا در آینده اختلافی درباره میزان و مدت معافیت به وجود نیاید.
در نهایت، مدیر و سایر ساکنان باید در پرداخت هزینههای مشترک و اجرای مقررات ساختمان برابر باشند. شفافیت مالی، ثبت توافقات و رعایت تصمیمات مجمع عمومی میتواند از بسیاری از اختلافهای مربوط به شارژ ساختمان جلوگیری کند.








